در این مطلب به موضوع شروط همکاری در قانون کار می پردازیم. همچنین، انواع شرط در قراردادهای همکاری را بررسی میکنیم.
قانون کار یکی از قوانین “کار در خدمت دیگری” در کشور ماست. زمانی که یک رابطه کاری مشمول قانون کار شناسایی شود، طرفین این رابطه، یعنی کارفرما و کارگر، موظف به رعایت کلیه مفاد این قانون هستند. از سوی دیگر، قانون کار به عنوان یک قانون آمره اجازه توافق در بسیاری از شرایط همکاری را از طرفین همکاری گرفته است. لذا، کارفرما و کارگر مکلف به رعایت حداقل های ابلاغ شده در قانون هستند. با این حال، برخی از شرایط همکاری، مانند ساعت کار هفتگی، و برخی از توافقات مجاز طرفین، مانند دریافت و نگهداشت اسناد ضمانت حسن انجام کار می بایست به درستی در قالب قرارداد مکتوب و به تایید طرفین برسد.
پیشنهاد می شود مطلب دو ویژگی مهم قانون کار که باید بدانید را نیز مطالعه کنید.
قراردادهای همکاری در قانون کار
قراردادهای همکاری بین کارگر و کارفرما مهمترین سندی هستند که در زمان رسیدگی به شکایات در اداره کار یا سایر مراجع قانونی از کارفرما مطالبه می شود. حساسیت تنظیم درست متن این قراردادها از این نکته نشات می گیرد که قراردادهای همکاری در قانون کار می بایست در مرزهای قانون کار آمره تنظیم شوند. همین امر موجب می شود که برخلاف بسیاری از توافقات و قراردادهای تنظیمی در قانون مدنی کشور، دست طرفین برای شرط گذاری آزادانه برای قراردادهای همکاری قانون کار چندان باز نباشد. لذا، همه شروط مندرج در قراردادهای همکاری قانون کار در یکی از سه گروه شرط صحیح، بی اثر، و باطل قرار می گیرند.
پیشنهاد می شود مطلب قرارداد همکاری چطور تنظیم می شود؟ را نیز مطالعه کنید.
شرط صحیح در قرارداد همکاری
منظور از شرط صحیح در قراردادهای همکاری قانون کار شرطی است که هم با شروط قانون کار آمره در تضاد نیست و هم در عمل در قانون کار پشتوانه اجرایی و امکان پیگیری دارد. برای مثال وقتی در متن قرارداد همکاری شرط می گذارید که اگر نوعی خاص از تخلف از جانب همکار مشاهده شود مطابق با متن آئین نامه داخلی مجموعه که به تصویب اداره کار شهرستان و امضای همکار نیز رسیده است عمل خواهد شد، یک شرط صحیح در قرارداد درج کرده اید. یا زمانی که در قرارداد همکاری ذکر می کنید که در صورت درخواست مکتوب کارفرما از همکار جهت مراجعه به ماموریت خارج از شهر برای انجام وظایف شغلی محوله ایشان باید در این خصوص از درخواست کارفرما تبعیت نماید، شرط صحیحی دیگری در خصوص ارجاع و پذیرش ماموریت خارج از شهر را درج کرده اید.
شرط بی اثر در قرارداد همکاری
منظور از شروط بی اثر در قراردادهای همکاری قانون کار شروطی است که در قانون کار پشتوانه اجرایی برای آنها پیش بینی نشده است. برای مثال، ملزم کردن همکار به اعلام استعفا دو یا سه ماه قبل از ترک همکاری از این نوع است.
شرط باطل در قرارداد همکاری
منظور از شرط باطل شرطی است که با مفاد قانون در تضاد باشد. مواردی مانند اینکه کارفرما می تواند به صلاحدید خود قرارداد همکاری مدت معین را بصورت یکطرفه فسخ نماید، و یا مشروط کردن پرداخت عیدی پرسنل در پایان سال به رضایت کارفرما از عملکرد ایشان مثال هایی از شروط باطل مندرج در برخی قراردادهای همکاری هستند.
پیشنهاد می شود مطلب آنچه باید درباره اخراج قانونی بدانید را نیز مطالعه کنید.
نکته پایانی
به یاد داشته باشید، کلیه تعاملات و مستندسازی های مربوط به رابطه همکاری میان کارگر و کارفرما می بایست در چهارچوب قانون آمره کار انجام شود. تنظیم متن قرارداد همکاری هم، به عنوان اصلی ترین سند همکاری، از این قاعده مستثنی نیست. بنابراین، کار تنظیم قراردادهای همکاری پرسنل در قانون کار باید توسط فردی مسلط به قانون کار انجام شود تا از درج شروط بی اثر و یا باطل در قرارداد جلوگیری بعمل آید.
