در این مطلب به موضوع همکاری ساعتی در قانون کار میپردازیم و نحوه محاسبه حقوق و مزایای ماهانه، عیدی و سنوات خدمت این گروه از پرسنل را بررسی میکنیم
در برخی از مشاغل حضور تماموقت نیروی کار الزامی نیست. ماهیت این کارها بهگونهای است که حضور پرسنل در مجموعه بر اساس حجم کار مجموعه و اعلام نیاز کارفرما انجام می شود. مشاغل مربوط به نصب و راهاندازی سیستم مشتری، و حسابدارانی که تنها وظیفه آنها پیگیری امور مالیاتی کارفرما است نمونههایی از این مدل همکاری محسوب میشوند. این نوع از همکاری در قانون کار به عنوان همکاری ساعتی شناخته می شود. به عبارت دیگر، همکاری در حوزه کار تابع (قانون کار) قرار دارد؛ اما میزان همکاری ماهانه بر اساس حجم کار ارجاعی کارفرما در ماههای مختلف متفاوت است. مهمترین نکتهای که در خصوص این مدل همکاری باید بدانیم این است که؛ پرسنل ساعتی مانند پرسنل تماموقت مجموعه از همه حقوق و مزایای قانون کار برخوردار میشوند اما “به نسبت کارکرد” خودشان در ماه و سال مربوطه.
پیشنهاد می شود مطلب قرارداد همکاری چطور تنظیم می شود؟ را نیز مطالعه کنید.
کارکرد ماهانه چیست؟
منظور از کارکرد ماهانه، مجموع ساعتهای اشتغال به کار پرسنل در ماه مد نظر است. این عدد تنها با بررسی گزارش ورود و خروج پرسنل و جمع کردن ساعات کار روز و هفته به دست میآید. برای پرسنلی که شیفت ثابت دارند شاید بتوان حدود این کارکرد را با ضرب تعداد روزهای غیرتعطیل ماه در طول شیفت روزانه تخمین زد. اما در مورد پرسنل ساعتی که شیفت کاری ثابت ندارند چنین تخمینی بسیار سخت است. به یاد داشته باشید کارکرد ماهانه یک عدد فردی است که باید برای هریک از پرسنل بهصورت جداگانه بررسی و محاسبه شود. حال آنگه “ساعت موظفی ماه” عددی ثابت است که با ضرب تعداد روزهای غیرتعطیل ماه مربوطه در عدد 7/33 به دست میآید. برای مثال، ساعت موظفی فروردین ماه سال آینده (سال 1403) بر اساس تقویم معادل 146/6 ساعت است (ضرب 20 در عدد 7/33).
پیشنهاد می شود مطلب حداقل حقوق و مزایای کارگران در سال ۱۴۰۲ را نیز مطالعه کنید.
نسبت کارکرد پرسنل ساعتی چگونه محاسبه میشود؟
همانطور که پیش از این اشاره شد، حقوق و مزایای قانونی پرسنل ساعتی باید به نسبت کارکرد ایشان پرداخت شود. برای این منظور ابتدا عدد “نسبت کارکرد” پرسنل در ماه مربوطه را محاسبه میکنیم و سپس این عدد را در تک تک ردیفهای حقوق و مزایای قانونی ایشان ضرب میکنیم تا مبلغ هر آیتم بر اساس نسبت کارکرد به دست آید. برای محاسبه نسبت کارکرد پرسنل در پایان هر ماه باید کارکرد ماهانه شخص را بر ساعت موظفی همان ماه تقسیم کنید. فرض کنید مجموع کارکرد شخص در آذرماه 1402 بر اساس گزارش ورود و خروج ایشان برابر با 105 ساعت بوده است. همچنین با رجوع به تقویم متوجه میشویم که ساعت موظفی آذرماه 1402 برابر با 183/25 ساعت بوده است (حاصلضرب 25 روز غیرتعطیل در 7/33)؛ بنابراین، نسبت کارکرد این شخص از تقسیم عدد 105 بر 183/25 یعنی عدد 0/57 بدست میآید. به یاد داشته باشید که اگر کارکرد شخص از ساعت موظفی ماه بیشتر شده باشد (نسبت کارکرد بالاتر از یک) آنگاه به جای استفاده از نسبت کارکرد باید فیش حقوقی را مانند پرسنل تماموقت و همراه با اضافهکار تنظیم کنید.
فیش حقوقی پرسنل ساعتی
برای محاسبه هریک از ردیفهای حقوق و مزایای پرسنل ساعتی در فیش حقوقی باید نسبت کارکرد ایشان را در مبلغ مربوطه ضرب کنیم. برای مثال اگر پایه حقوق پرسنل در مثال فوق عدد ۵۳,۰۸۲,۸۴۰ ریال باشد، حقوق آذرماه 1402 ایشان با 105 ساعت کارکرد (نسبت کارکرد 0/57) با ضرب پایه حقوق در نسبت کارکرد برابر با 30،257،219 ریال بدست میآید. بر همین اساس باید نسبت کارکرد در بن کالا، حق مسکن، حق اولاد (در صورت تعلق) و غیره نیز ضرب می شود.
محاسبه عیدی پرسنل ساعتی
قانون کار میانگین نسبت کارکرد سه ماه پایان سال پرسنل ساعتی را ماخذ محاسبه نسبت عیدی دریافتی ایشان قرار میدهد. اما شاید دقیقترین روش برای محاسبه عیدی پرسنل ساعتی این است که به جای ملاک قرار دادن سه ماه پایانی، از میانگین کل 12 ماه سال استفاده کنید. برای مثال اگر نیروی ساعتی شما در شش ماه اول سال با نسبت کارکرد ماهانه 0/79 و در ششماهه دوم سال با نسبت کارکرد ماهانه 0/57 کار کرده است، میانگین 12 نسبت کارکرد ایشان در پایان سال برابر 0/68 ست. پس این شخص به نسبت 0/68 عیدی دریافت میکند. این در حالی است که بر اساس میانگین سه ماه آخر، نسبت پرداخت عیدی 0/57 خواهد بود. توصیه میشود همیشه از بین میانگین 12 ماه و میانگین 3 ماه آخر، عدد بالاتر را در نظر بگیرید.
نکته پایانی
به یاد داشته باشید، تغییر نوع همکاری از تماموقت به ساعتی و یا روزمزدی، هیچ یک از تکالیف قانونی کارفرما در قبال نیرو را از بین نمیبرد. در همه همکاریهای مشمول قانون کار پرداخت کلیه حقوق و مزایای قانونی و بیمهپردازی پرسنل، بر مبنای میزان کارکرد ایشان، بر عهده کارفرماست.
1 دیدگاه در “محاسبه حقوق و مزایای پرسنل ساعتی”